TIEL - Met het uitbrengen van de vijfentwintigste Terugblik komt er ook meteen een einde aan deze reeks jaarboeken van de Stichting Tabula Batavorum. Voorzitter en medeauteur van de jaarboeken Emile Smit: “Ik weet veel van de geschiedenis van Tiel.”
 
Batavorum is een oude benaming voor de Betuwe vertelt Emile. Met een aantal historische verenigingen uit de Betuwe maakten we gezamenlijk jaarboeken in een bepaald thema per aflevering. Nummer 25 heeft als thema ‘Markante vrouwen’, licht Smit toe. “Het zijn merendeels biografieën. Van de middeleeuwen tot nu.”
 
Stoppen door de vergrijzing
Dat gold ook voor de 24 eerdere afleveringen. De redactie verzon meestal het thema. Iedere auteur maakte voor die 25 delen van Terugblik een artikel en de redactieleden zorgden voor de opmaak en de plaatsing. “Eén van de redenen dat we ermee stoppen is dat we bijna geen auteurs meer krijgen voor het maken van artikelen voor ons jaarboek. Dat heeft te maken met de veroudering van de redactie en het bestuur. Daarmee zijn we op het punt aangeland om er een punt achter te zetten.” Zelf wilde Emile nog wel tot zijn honderdste door. “Maar ook ik moet reëel zijn en me door het gebrek aan toekomstperspectief erbij neerleggen dat het stopt. We hebben nog wel een indexuitgave samengesteld en uitgebracht over de inhoud van de 25 door ons uitgegeven jaarboeken.”
 

Angelika droeg meer bij aan de psychologische aspecten van onze verhalen; ik zorgde voor de historische context 

Schrijfmaatje
De voorzitter is van huis uit historicus, afgestudeerd in Nijmegen in 1973 en twee jaar later gepromoveerd. Hij is tot 2010 verbonden geweest aan het Lingecollege als eerstegraadsleraar geschiedenis en economie. “Vanaf 2011 ben ik mee gaan schrijven aan de jaarboeken. Dat deed ik vanaf 2012 samen met mijn ‘maatje’ Angelika Niemantsverdriet. Zij droeg meer bij aan de psychologische aspecten van onze verhalen; ik zorgde voor de historische context.” Een aantal thema’s staat Emile nog helder voor de geest: ‘De Betuwe herrijst’. Dit gaat over de oorlog en wederopbouw. ‘De Betuwe beweegt’. Over sport in het Rivierengebied en ‘Heen en weer’ over de lokale verbindingen in het pré-TBC-tramtijdperk.”
 
Thema’s
Het meest opvallende thema was voor de voorzitter ‘WO-II in de regio’. “Dit handelt over de versterkingen van onze steden en dorpen in Rivierenland. Een verhaal over kanonnen en stadswallen,  enzovoorts. En vooral het verhaal van de postkoets. Hoe bewoners zich daarmee verplaatsten. Dat is anno 2024 ondenkbaar, omdat we nu zo extreem mobiel zijn.” Waar Emile en de redactie van Terugblik tegenaan liepen was dat het met het thema sport toch niet helemaal lekker bleek te lopen. “Het is een leuke bundel, maar met te weinig diversiteit,” vindt de voorzitter achteraf. “Vooral veel voetbal en een beetje fietsen. Dat was in 1920 een sport voor jonge kerels van goede komaf, omdat fietsen toen onbetaalbaar waren. Uiteindelijk waren er te veel dingen die er niet in kwamen, omdat het in de voorbereidingen stroef liep.”
 

De jaarboeken heb ik gemaakt uit fascinatie voor onze geschiedenis 

Drive
Een ander onderbelicht gebleven thema tijdens de periode WO-II in de Betuwe is hoe we hier met onderduikers omgingen vertelt Emile. “Er is altijd veel nadruk gelegd op de ellende en de verwoestingen. Tiel en Ochten zijn bijvoorbeeld met de grond gelijk gemaakt. Door de focus hierop is veel kennis over het dagelijkse leven verloren gegaan.” Alles willen weten is nog steeds zijn drive. “De jaarboeken heb ik ook altijd gemaakt omdat ik het leuk vond en uit fascinatie voor onze geschiedenis. Ik lees alles wat los en vast zit over historische onderwerpen. Zelfs veel biografieën. Ook daar gaat mijn interesse naar uit. Als ik ergens op vakantie ben, wil ik ook altijd weten wat de geschiedenis van die betreffende plaats of dat betreffende gebied is. De 25 jaarboeken zie ik als een stuk nalatenschap. Herinner me straks maar als die vent die zo veel heeft geschreven over Tiel.”