CULEMBORG - In Culemborg wordt volop gebouwd aan een stad waarin iedereen kan meedoen. Het initiatief Gezond en Actief Culemborg speelt daarin een centrale rol. Het project, dat loopt als pilot vanuit de gemeente, brengt sport, bewegen, cultuur en ontmoeting samen voor inwoners met een gezondheidsachterstand of beperkte toegang tot activiteiten.

Wat begon als een kleinschalige sportpilot groeide uit tot een breed samenwerkingsproject, met beweegcoaches, cultuurcoaches, buurtsportcoaches en clubkadercoaches. Samen vormen zij een team dat activiteiten inricht voor inwoners van 0 tot 100 jaar. Hun missie: drempels verlagen en mensen betrekken die nu vaak nog aan de zijlijn staan.

Bewegen, cultuur en ontmoeting dicht bij huis
Beweegcoach Nelleke Koppelaar was jarenlang  “een eenpitter”, zoals ze zelf zegt en werkt nu nauw samen met de andere coaches. Dat levert mooie verbindingen op. “Het is fijn dat iedereen zijn eigen expertise meeneemt. Je kunt elkaar versterken, sparren, en zelfs iets eenvoudigs als elkaars flyers verspreiden maakt een groot verschil”, vertelt ze.

Die samenwerking leidt tot een breed aanbod: van beweeggroepen voor mensen met een longaandoening tot zangprojecten voor bijvoorbeeld  mensen met Parkinson. En alles is laagdrempelig en op maat: deelnemers bewegen op hun eigen niveau.

“In één groep wandelt de een, dribbelt een ander en trekt weer iemand anders een sprintje”, zegt  Koppelaar. “En dat gaat eigenlijk heel natuurlijk”.

Meer dan bewegen: integratie en nieuwe vriendschappen
Veel deelnemers komen aanvankelijk voorzichtig binnen. Maar die drempel verdwijnt snel, vertelt Koppelaar met een lach.
 
Zo geeft ze les aan een groep seniorenvrouwen met een migratieachtergrond bij Stichting Oase. “In het begin was het aftasten, maar nu wandelen we door Bolderburen en doen zelfs de kinderen mee. Het zijn echte powervrouwen geworden, zoveel plezier en energie”. In een andere groep ontstond zelfs spontaan een taalmaatje. Een Syrische deelnemer had moeite met het Nederlands. Een andere vrouw bood aan haar te helpen. “Ze oefenen nu samen. Dat is precies waar dit project om draait; verbinding”.

Ook buiten de lessen zoeken deelnemers elkaar op voor wandelingen, koffie of steun bij ziekenhuisbezoeken. “Het is veel meer dan bewegen, het gaat om ontmoeten en naar elkaar omkijken". 

Culemborg on Wheels: leren omgaan met je rolstoel
Een bijzonder onderdeel van de pilot is Culemborg on Wheels, opgezet nadat twee vrouwen aangaven dat ze wel een rolstoel van de WMO (Wet maatschappelijke ondersteuning) hadden, maar niet wisten hoe ze die veilig konden gebruiken. De beweegcoaches gingen met de gemeente in gesprek. Inmiddels zijn twee Culemborgers opgeleid om inwoners te helpen met praktische vaardigheden: van drempels nemen tot veilig manoeuvreren op straat.

Koppelaar geeft zelf rolstoeltraining: “Ik ben al een paar keer hard gevallen, het ís echt ingewikkeld. Maar juist daarom is het zo belangrijk dat we mensen goed begeleiden”.

Bewegen werkt
Dat bewegen werkt, ziet de beweegcoach dagelijks. “Sommige mensen komen binnen met een rollator en durven nauwelijks iets. Na een paar weken lopen ze stukken zonder rollator. Niet omdat iemand zegt dat het moet, maar omdat ze merken dat ze het kúnnen”. Een van de deelnemers zei: “Ik voel het omdat ik ’s ochtends mijn sokken makkelijker aan kan trekken”.  “Ja”, zegt Koppelaar. “Dan ga je vliegen”.
 
Toegankelijk voor iedereen
Deelnemers betalen 3 euro per les, maar voor wie dat niet kan betalen is er ondersteuning via beschikbare fondsen. Het team kijkt altijd naar wat mogelijk is.
 
“Als iemand denkt: ‘Volgens mij kan ik nergens meedoen’, dan zeg ik: bel ons. En als het nodig is kom ik op de fiets langs, onder het genot van een kop koffie”, aldus Koppelaar.

Aanmelden of kennismaken
Inwoners die willen meedoen of eerst willen kennismaken kunnen terecht op: www.doemeeinculemborg.nl. Marjolein van Piggelen, coördinator van het initiatief hoopt dat nog veel meer Culemborgers de weg zullen vinden naar het project. “Iedereen kan meedoen en op zijn eigen manier.”