VIJFHEERENLANDEN - In Vianen hebben veel asielzoekers een betaalde baan. Bijna de helft van de mensen in de asielopvang daar doet betaald werk. Dat is aanzienlijk meer dan het landelijk gemiddelde. Hasan Al Kumaim ging aan de slag in de bouw. "Als je aan het werk bent, denk je minder aan de erge dingen", zei hij tegen RTV Utrecht.

Krr-krr. Met een ringsleutel draait Hasan een moer aan. Hij staat in het ijzeren bakje van een hijskraanlift: controleren of alles werkt. "Sleutel veertien", antwoordt hij aan een collega die vraagt welk gereedschap hij nodig heeft.

Communiceren gaat in het Engels. Al leert Hasan ook Nederlands. "Hoe gaat het? Goed", demonstreert hij. Elke week krijgt hij Nederlandse les en de rest leert hij hier. Ook de grappen tijdens de koffie ontgaan hem niet meer, menen zijn collega's.

Nederlands spreken
Twee jaar en drie maanden geleden kwam hij naar Nederland. Hij vluchtte uit Jemen, waar oorlog woedt. Met een master telecommunicatie op zak stuurde hij zijn cv naar talloze bedrijven. "Maar iedereen zei: je moet Nederlands spreken."

Op een banenmarkt in Vianen ontmoette hij Jaco van der Spek, die wél werk voor hem had. "We zoeken handjes", vertelt hij. Bij het bedrijf, waar Jaco toen werfleider was, verhuren ze bouwmachines. De werf staat vol hijskranen en graafmachines. Hasan kreeg een baan. En hij is dus niet de enige: bijna de helft van de asielzoekers in Vianen heeft een betaalde baan.

Gerichte taallessen
Hoe dat kan? Vroeg contact met lokale werkgevers én gerichte taallessen, legt Marco Drabbels van het COA uit. In Vianen liep een proef, waarbij het COA, de gemeente Vijfheerenlanden en Avrès betrokken waren. Die laatste organisatie helpt inwoners bij werk. Zo kregen mensen die schoonmaakwerk gingen doen taallessen waarbij ze Nederlandse woorden als 'emmer' en 'bezem' leren. "Met name mensen die geen Engels spreken en niet hoogopgeleid zijn, wilden we ook een kans geven", aldus Drabbels.

Veel werkende asielzoekers in Vianen
Opvallend veel asielzoekers in Vianen hebben betaald werk. In het asielzoekerscentrum (azc) daar verblijven 99 mensen. Van de mensen die mogen werken - dat zijn er 94 - is bijna 47 procent aan het werk. Landelijk is dat ongeveer 12 procent.

In de Viaanse asielopvang verblijven vooral mannen. Zij werken onder meer in de logistiek, als magazijnmedewerker en vakkenvuller in de supermarkt. Anderen hebben een baan bij een benzinestation, in de schoonmaak of in een bedrijfskantine.

Daarbij ligt er ook een grote rol bij lokale werkgevers. Zij kregen al bezoek van de locatiemanager van het asielzoekerscentrum, vóórdat de asielzoekers er waren: hebben ze werk? En met de vraag of ze een asielzoeker willen aannemen. Deze aanpak heeft dus succes in Vianen. "Hasan is een enthousiaste kerel", vertelt Jaco van het bouwbedrijf. "Een slimme vent. Hij pakt het werk snel op." In de zogenoemde reparatiehal gaat Hasan inmiddels met de bouwlift omhoog. Die doet het.

Vast contract
Het werk biedt hem de nodige afleiding, vertelt hij. Hasan: "Als je in het azc blijft, denk je alleen maar aan de erge dingen, aan je familie… Als je aan het werk bent, denk je minder na." Hij is blij met zijn collega's. "Zij steunen me."

Hasan kreeg vorige maand een vast contract. Intussen wacht hij op een verblijfsvergunning. Hij hoopt dat ook zijn vrouw en zoon naar Nederland kunnen komen. Zijn droom voor de toekomst? Hij schiet vol. "Leven. Niets meer. Leven. Verder niets."

Wanneer mag een asielzoeker werken?
Om te kunnen werken moet iemands asielaanvraag minimaal zes maanden in behandeling zijn. Werken kan alleen als de werkgever een tewerkstellingsvergunning heeft. Daarvoor controleert het UWV of een werkgever een eerlijk loon betaalt.

Heeft een asielzoeker werk? Dan moet hij een eigen bijdrage aan het Centraal Orgaan Opvang asielzoekers (COA) betalen voor de kosten van de opvang.