TIEL - Het college van burgemeester en wethouders van Tiel heeft deze week officieel het nieuwe AI-beleid vastgesteld. Met het document legt de gemeente vast hoe zij kunstmatige intelligentie op een rechtmatige, veilige en ethische manier wil inzetten. Het beleid is bedoeld als kader voor medewerkers, bestuur en externe partners die in opdracht van Tiel AI-toepassingen gebruiken.

De gemeente ziet kunstmatige intelligentie als een middel dat processen kan verbeteren en maatschappelijke opgaven kan ondersteunen. Tegelijkertijd benadrukt het beleid dat AI risico’s met zich meebrengt, zoals vragen over privacy, transparantie en de betrouwbaarheid van algoritmes. De menselijke maat blijft daarom leidend: AI mag helpen, maar neemt geen besluiten over burgers.

Pilots en jaarlijkse evaluatie
Tiel voert de komende jaren meerdere pilots uit om ervaring op te doen met AI. Pas wanneer toepassingen veilig en effectief blijken, kunnen ze structureel worden ingezet. Het beleid wordt minstens één keer per jaar geëvalueerd vanwege de snelle technologische ontwikkelingen.

De gemeente introduceert duidelijke voorwaarden voor de inzet van AI-systemen, waaronder:

• vooraf beoordelen of AI noodzakelijk is;
• risico’s en maatschappelijke impact in kaart brengen;
• naleving van privacywetgeving (AVG) en het uitvoeren van DPIA’s bij risico’s;
• transparantie richting inwoners over het gebruik van algoritmes;
• inzet van alleen gecontracteerde leveranciers die voldoen aan wet- en regelgeving.

Voor AI-toepassingen met grote impact worden algoritmen opgenomen in het landelijke Algoritmeregister.

Voorbereiding op de Europese AI-wet
Het beleid beschrijft ook hoe Tiel zich voorbereidt op de Europese AI-verordening (AI Act), die vanaf 2027 volledig geldt. Voor elk AI-systeem wordt een risicoclassificatie uitgevoerd om vast te stellen welke wettelijke verplichtingen gelden.

De gemeente treedt op tegen het gebruik van niet-ondersteunde toepassingen (‘shadow AI’). Tools die risico’s opleveren, bijvoorbeeld door herkomst uit landen met offensieve cyberprogramma’s, kunnen worden geblokkeerd op gemeentelijke apparaten en netwerken.

Training voor medewerkers
Omdat verantwoord gebruik valt of staat met gebruikersgedrag, investeert Tiel in AI-geletterdheid. Medewerkers krijgen trainingen bij nieuwe toepassingen en er komt een actieplan om kennis en weerbaarheid op peil te houden.

Ethische uitgangspunten:

• Het beleid benadrukt dat AI:
• de mens moet dienen, niet andersom;
• uitlegbaar en controleerbaar moet zijn;
• niet mag leiden tot discriminatie of oneerlijke uitkomsten;
• nooit zonder menselijke tussenkomst besluiten over inwoners mag nemen.

Besluiten laten nemen door generatieve AI-tools, zoals Copilot, is uitgesloten.

Verdere ontwikkeling
Met het vastgestelde beleid creëert Tiel een basis voor de verdere ontwikkeling van digitale en datagedreven dienstverlening. De gemeente werkt de komende tijd aan praktische richtlijnen en aan de uitvoering van pilots waarbij de kaders uit het AI-beleid leidend zijn.