GELDERMALSEN - Eerder deze week was het 274 jaar geleden dat het VOC-schip de Geldermalsen verging in de Zuid-Chinese Zee. Het schip geldt als een van de bekendste schepen van de Verenigde Oost-Indische Compagnie, mede door de bijzondere lading en de spectaculaire ontdekking van het wrak ruim twee eeuwen later.
Rijke lading In 1751 vertrok de Geldermalsen, vanuit het huidige Guangzhou in China, op weg naar Zeeland. Aan boord bevond zich een uitzonderlijk rijke lading met een geschatte waarde van ongeveer 700.000 gulden. Het schip vervoerde grote hoeveelheden thee, linnen en zijden stoffen, maar vooral het porselein sprong eruit.
In totaal lagen er 203 kisten in het ruim, met daarin 171 complete serviezen en veel los serviesgoed, zoals thee- en koffiekopjes en schalen. Daarnaast had het schip goud aan boord ter waarde van ongeveer 68.000 gulden wat vandaag de dag ongeveer 6 miljoen euro zal zijn.
Tijdens de terugreis ging het mis. In de avond van 3 januari 1752 liep de Geldermalsen door een navigatiefout op een rif. In de nacht van 4 januari zonk het schip. Tachtig bemanningsleden kwamen daarbij om het leven; slechts een klein deel wist zich in reddingsboten te redden.
Betuwse link Hoewel het schip zelf geen directe band had met de Betuwe, is de naam Geldermalsen geen toeval. Het schip werd vernoemd naar een Zeeuws landhuis met die naam, dat eigendom was van de invloedrijke familie Van Borssele.
Deze familie had historische banden met de Betuwe en bezat rechten en bezittingen in en rond het dorp Geldermalsen. Zo kreeg de naam van het Betuwse plaatsje een blijvende plek in de maritieme geschiedenis.
Teruggevonden Het verhaal van de Geldermalsen kreeg in de jaren tachtig een nieuw hoofdstuk. In 1985 werd het wrak teruggevonden en werd een groot deel van de lading geborgen, waaronder het goud en het porselein. De vondst trok wereldwijd de aandacht. De daaropvolgende veiling van het porselein werd internationaal nieuws en bracht ruim 37 miljoen gulden op.
Omgerekend komt dat vandaag neer op ongeveer 35 tot 40 miljoen euro. Tegenwoordig zijn delen van de geborgen lading te zien in verschillende Nederlandse musea, waaronder het Groninger Museum en het Zeeuws maritiem muZEEum. Daarmee blijft het verhaal van de Geldermalsen, en de Betuwse naam die het schip draagt, tot op de dag van vandaag voortleven.
