TIEL - De gemeente Tiel erkent dat zij beperkt zicht heeft op mogelijke gevallen van huwelijksdwang onder inwoners. Dat blijkt uit antwoorden van het college van burgemeester en wethouders op schriftelijke vragen van raadsleden Van Baal en Visser. Er zijn de afgelopen jaren geen meldingen of concrete signalen geregistreerd, maar volgens het college betekent dat niet automatisch dat huwelijksdwang niet voorkomt.

Huwelijksdwang houdt in dat iemand wordt gedwongen om te trouwen of een geregistreerd partnerschap aan te gaan tegen zijn of haar wil. Die dwang kan bestaan uit psychische druk, emotionele chantage, bedreiging, geweld of sociale controle en is in Nederland strafbaar.

Minder persoonlijk contact vooraf
Een belangrijke oorzaak van de beperkte zichtbaarheid is het verdwijnen van persoonlijk contact voorafgaand aan een huwelijk. Sinds de afschaffing van de ondertrouw in 2015 verloopt de melding van een voorgenomen huwelijk grotendeels digitaal. Ambtenaren van de burgerlijke stand ontmoeten het bruidspaar vaak pas op de trouwdag zelf, waardoor het lastig is om vast te stellen of beide partners uit vrije wil trouwen.

Afhankelijk van signalen van anderen
Door dit beperkte directe contact is de gemeente grotendeels afhankelijk van signalen van andere professionals. Medewerkers van wijkteams, scholen en andere zorg- en veiligheidspartners hebben een signalerende rol. Eventuele zorgen kunnen worden gemeld bij het Escalatieteam Zorg en Veiligheid en worden, indien nodig, besproken met instanties als politie, het Openbaar Ministerie en Veilig Thuis.

Om het zicht op mogelijke gevallen te verbeteren, worden medewerkers die contact hebben met inwoners ondersteund met training en informatie. Daarnaast kan expertise worden ingeschakeld van landelijke organisaties, zoals het Landelijk Knooppunt Huwelijksdwang.

Gemeente heeft beperkte bevoegdheden
De gemeente benadrukt dat zij zelf geen huwelijk kan tegenhouden bij een vermoeden van dwang. Die bevoegdheid ligt wettelijk bij het Openbaar Ministerie, dat kan besluiten een huwelijk te stuiten of later nietig te laten verklaren. In Tiel is daar voor zover bekend nog nooit sprake van geweest.

De aanpak van huwelijksdwang blijft onderdeel van de bredere lokale en regionale aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Daarbij blijft de focus liggen op preventie, samenwerking en het verbeteren van signalering om mogelijke problematiek beter in beeld te krijgen.