OCHTEN - De dreigende doorbraak van de dijk in Ochten in 1995 liet Nederland inzien dat er meer aandacht voor hoogwaterbescherming moest komen. Direct erna werden veel dijken gerepareerd en verhoogd. Waterschap Rivierenland is onlangs gestart met de laatste fase: versterking van de dijk tussen de sluis bij Tiel en de Cuneraweg in Ochten. De werkzaamheden duren tot eind 2028, schrijft Omroep Gelderland.

Het was een spannende tijd toen in januari 1995 het rivierwater maar bleef stijgen. Al helemaal toen er in de dijk bij Ochten een scheur van twintig centimeter werd ontdekt.

Dat waren spannende en angstige momenten
Oud-burgemeester van Echteld (waar Ochten onder valt) Henk Zomerdijk herinnert het zich nog maar al te goed. "De waterstand bereikte een recordhoogte, er stond een harde wind en de stroomsnelheid was hoog. De scheur breidde zich al snel verder uit, waardoor de dijk dreigde te breken. We konden niet anders dan tot evacuatie overgaan. Dat waren spannende en angstige momenten."

Zandzakken erin, mensen eruit
In totaal werden er 250.000 mensen in Nederland geëvacueerd. Militairen voerden zandzakken aan en plaatsten die bij de dijk. "Via rampenzender Radio Gelderland kregen mensen het nieuws te horen. Politie en brandweer gingen met luidsprekers door de straten en belden aan bij achterblijvers."

Bijzondere dagen braken aan. Mensen hadden bepakt en bezakt het gebied verlaten. Sommigen hadden geen tijd gehad om hun huisdier mee te nemen. "Ze vroegen aan de hulpdiensten die wel in het gebied mochten komen om hun kippen en vogels te voeren. Ik heb nog nooit zoveel omeletten gegeten als toen, want die kippen leggen gewoon door."

Hoger en sterker
Tot een dijkoorbraak kwam het gelukkig niet. Maar iedereen was er wel van doordrongen dat er meer aandacht voor hoogwaterbescherming moest komen. Dijken werden in korte tijd gerepareerd en verhoogd. Om ook in de toekomst tegen het wassende water bestand te zijn, worden de dijken nu versterkt. Waterschap Rivierenland laat in totaal ruim 20 kilometer aan dijk versterken en is begonnen aan het eerste deel.

De toplaag van de weg wordt afgegraven en het bestaande wegdek gaat er helemaal af. Verschillende soorten klei worden teruggeplaatst. Ook zullen op plekken dichtbij woningen damwanden van metaal en kunststof geplaatst worden. Het is een tijdrovende klus, omdat de grond in stapjes wordt aangebracht en moet rusten om stabiel te worden.

De versterkte dijk zal niet meer dan één meter hoger zijn dan de bestaande dijk. De klei, de damwand en beplanting zorgen voor versterking van de dijk.

Voor veel bewoners van Ochten, zoals Teus van den Berg (74), staat vast dat de werkzaamheden noodzakelijk zijn. “Het is gewoon nodig om alles veilig te houden,” zegt hij. Zijn herinneringen aan 1995 zijn nog helder. Het snel moeten vertrekken en niet weten waar familieleden waren, maakte diepe indruk. “We wisten pas later waar mijn vader was,” vertelt Teus.

Dat besef, zegt het waterschap, zorgt ervoor dat inwoners begrip hebben voor de langdurige afsluiting en het werk dat nodig is om de dijk ook voor de toekomst veilig te maken.

Bereikbaarheid
De dijk zal tot eind 2028 grotendeels afgesloten zijn.

In totaal liggen er ongeveer 500 woningen langs de dijk. Die woningen blijven bereikbaar, al dan niet via een zogenaamde speedgate (soort poort).
Recreatie blijft in beperkte mate mogelijk in de uiterwaarden: de overnachtingshaven bij IJzendoorn via de struinroute bij Dekker tot aan de aanwezige rotonde en de Beweeg- en Beleefroute van Dekker.

Voor het fietsverkeer blijft de overzijde van de Waal bereikbaar via de PWA-brug en de Tacitusbrug. Wat er tijdens de werkzaamheden met het fiets/voetpontje Dodewaard-Druten gaat gebeuren, is nog niet helder.

Voor de veiligheid is het belangrijk dat binnen de bouwhekken, waar aannemers fysiek aan de dijk werken met grote zware machines, geen andere mensen komen dan de mensen die daar werken. Dat is echt levensgevaarlijk. Daarom komen er op de plekken waar gewerkt wordt hekken die volledig worden afgesloten.