CULEMBORG - Met 38 procent vrouwelijke kandidaten bij de gemeenteraadsverkiezingen lijkt Culemborg progressiever dan veel andere gemeenten in Nederland. Landelijk ligt dat percentage op 32,6 procent. Toch is ook in Culemborg nog geen sprake van echte gelijkheid: vrouwen zijn nog altijd in de minderheid op de kandidatenlijsten.

Dat blijkt uit een dataset over de gemeenteraadsverkiezingen in Culemborg van SvJ-auteur Lidara Balke, die ook dit bericht publiceerde.
Hoewel de gemeente relatief goed scoort, is de man-vrouwverdeling ook hier niet volledig in balans. Dat geldt niet alleen voor het totaal aantal kandidaten, maar ook voor de hogere plekken op de lijsten.

Interesse speelt grote rol
Een van de vrouwelijke kandidaten in de top van een kandidatenlijst is Elise Valkenburg (24) van de VVD. Zij staat in de top vijf, samen met onder anderen een vrouwelijke lijsttrekker en nog een andere vrouwelijke kandidaat.

Volgens Valkenburg ligt de oorzaak van de scheve verhouding niet per se bij politieke partijen zelf. Zij benadrukt dat vrouwen welkom zijn binnen haar partij en wijst op het bestaan van een sterk vrouwennetwerk. “Het hangt ook af van wie geïnteresseerd is in politiek”, zegt ze. “Daar ben je afhankelijk van.”

Verandering gaat niet vanzelf
Toch laat de dataset zien dat vrouwen in Culemborg structureel nog achterblijven. Valkenburg noemt mogelijke oorzaken voorzichtig. “Misschien speelt werkdruk een rol, of dingen thuis die vrouwen vaker op zich nemen”, zegt ze. Tegelijk wil ze daar geen harde conclusies aan verbinden. “Ik durf niet voor alle vrouwen te spreken.”

Ook bij de vraag of meer vrouwen in de politiek automatisch tot andere keuzes leiden, blijft ze terughoudend. “Ik denk dat dat persoonsgebonden is en niet per se man-vrouw”, zegt ze.

Daarmee nuanceert ze het debat. Meer vrouwen in de politiek betekent volgens die redenering niet automatisch een andere inhoudelijke koers, maar wel een bredere vertegenwoordiging van de samenleving.

Belang van zichtbaarheid
Naast interesse en praktische drempels kan ook zichtbaarheid een rol spelen. Wie zich niet herkent in bestaande politici, zal mogelijk minder snel zelf de stap zetten naar de politiek. Juist daarom kunnen rolmodellen en mentorprogramma’s belangrijk zijn: jonge vrouwen worden eerder aangemoedigd als zij anderen zien die hen voorgingen.

Dat maakt ook de huidige cijfers relevant. Ondanks de relatief gunstige score van Culemborg zijn vrouwen nog altijd minder zichtbaar in de lokale politiek dan mannen.

Nog geen gelijke vertegenwoordiging
Volgens Valkenburg moet verandering vooral van onderaf komen. Ze pleit niet voor harde sturing op meer vrouwelijke kandidaten, maar moedigt geïnteresseerden wel aan om zelf contact te zoeken met een partij. “Ga in gesprek met een partij en geef aan wat je wilt”, adviseert ze. “Wie weet wat eruit komt.”

Toch laten de cijfers zien dat ongelijkheid zonder actieve verandering waarschijnlijk blijft bestaan. Culemborg laat zien dat vooruitgang mogelijk is, maar ook dat die niet vanzelf komt. Pas als meer vrouwen zich kandidaat stellen én zichtbaar worden op lijstposities en in het debat, kan de vertegenwoordiging op termijn echt meer in balans raken.