WEST BETUWE - De gemeente West Betuwe is in beroep gegaan tegen het ministerie van Asiel en Migratie, omdat zij het niet eens zijn met de opvang van 150 asielzoekers door de Spreidingswet. In mei ging het college al in bezwaar tegen het verdeelbesluit, maar eind 2025 verklaarde het ministerie de bezwaren ongegrond. Dat terwijl er alweer een nieuw verdeelbesluit aan lijkt te komen.
“Ondanks dit besluit is de onduidelijkheid rondom de Spreidingswet niet weggenomen. De maatschappelijke onrust blijft onverminderd groot en nog altijd zorgt dit voor een onwerkbare situatie”, schrijft het college in een informatienota. Daarom is het college begin januari naar de rechter gestapt.
Drie verschillende besluitenHet conflict draait om de zogenoemde Spreidingswet, waarmee het Rijk gemeenten verplicht een deel van de asielopvang op zich te nemen. In een eerder besluit in 2024 moest de gemeente nog driehonderd asielzoekers opvangen.
Daar was de gemeente toen positief over, omdat bij een groot aantal het COA voorzieningen en kosten overneemt van de gemeente. In 2025 werden dat er 150, waardoor de gemeente zelf moet opdraaien voor de voorzieningen en kosten. Toen is het college lange tijd in gesprek geweest met het COA en het Rijk, maar kwamen niet tot een oplossing.
En afgelopen februari kwam het kersverse kabinet weer met een nieuw verdeelbesluit. Daarin moet de gemeente wel weer driehonderd asielzoekers opvangen. Dat aantal is nog niet definitief, maar het lijkt erop dat het college daar nu minder positief naar kijkt. De komende maanden wordt er verder gesproken met de provincie en andere gemeenten over het exacte verdeelbesluit.
Geen vervolgstappenIn afwachting van de uitspraak van de rechter zet de gemeente voorlopig geen stappen richting concrete opvanglocaties. Inwoners die eerder betrokken waren bij plannen voor asielopvang worden hierover geïnformeerd. Eerder was de locatie Meersteeg 4g in Geldermalsen een beoogde plek voor de opvang van asielzoekers.
Landelijk beleid in bewegingDe situatie wordt volgens het college verder bemoeilijkt doordat landelijke wetgeving rondom asiel en huisvesting nog volop in ontwikkeling is. Zo liggen er meerdere wetsvoorstellen die invloed kunnen hebben op de opvang en positie van nieuwkomers.
Denk aan het tweestatusstelsel: die maakt onderscheid tussen twee groepen asielzoekers, waarbij oorlogsvluchtelingen minder rechten krijgen om instroom en gezinshereniging te beperken. Het nieuwe kabinet zal bij sommige wetten naar verwachting andere keuzes in maken.
Spreidingswet blijftMaar één ding is wel duidelijk: de Spreidingswet blijft. Het is dan ook onduidelijk waarom het college nu nog procedeert tegen een verdeelbesluit dat waarschijnlijk over bepaalde tijd niet meer geldt. Het lijkt erop dat het college een reden heeft gevonden om opnieuw de opvang van asielzoekers in de gemeente uit te stellen.
Eind maart heeft het college nog inhoudelijke aanvullingen gedaan op het beroep. De gemeenteraad wordt de komende tijd verder geïnformeerd over de ontwikkelingen. Wanneer de rechter uitspraak doet, is nog niet bekend.
Lees ook: