VIJFHEERENLANDEN - Op zaterdag 9 en zondag 10 mei 2026 openen door heel Nederland honderden molens hun deuren tijdens de Nationale Molendagen. Dit jaarlijkse evenement biedt een unieke kans om het rijke molenerfgoed van dichtbij te beleven. Ook in de gemeente Vijfheerenlanden (VHL) valt er veel te ontdekken.
Molens in de regio VHL In de gemeente zijn meerdere karakteristieke molens te bezoeken: Leerdam – Molen Ter Leede, Lexmond – Bonkmolen en Vlietmolen en Hei- en Boeicop – De Hoekmolen.
De Hoekmolen is een oude poldermolen met een geschiedenis die teruggaat tot het begin van de 17e eeuw. Al in 1622 werd er gewerkt aan een grote vernieuwing van de molen. Zeker is dat er in 1641 een molen in de polder afbrandde en dat een jaar later toestemming werd gegeven voor de bouw van een nieuwe molen. Mogelijk is de huidige Hoekmolen het resultaat van deze herbouw.
De molen dankt zijn naam aan zijn ligging in de uiterste zuidwesthoek van de polder Neder-Heicop, vlak bij het huidige Merwedekanaal. Ooit loosde de molen het water direct op de rivier de Zederik; later gebeurde dit via een aangelegde waterboezem. Tot 1945 speelde de molen een cruciale rol in de waterhuishouding. Daarna nam een dieselgemaal het werk over en raakte de molen buiten gebruik.
Na jaren van verval werd de molen in 1960 gered van sloop dankzij de inzet van de gemeente en molenorganisatie De Hollandsche Molen. Voor het symbolische bedrag van één gulden werd de molen overgedragen, waarna een grondige restauratie volgde. Sindsdien is de molen weer maalvaardig en goed onderhouden. Tegenwoordig is het een waardevol historisch monument.
Passie van de molenaar Vrijwillig molenaar Jan den Ouden is al sinds 2008 verbonden aan De Hoekmolen. Opgegroeid in Kinderdijk ontwikkelde hij al jong een fascinatie voor molens. Via het Gilde van Molenaars behaalde hij zijn diploma en sindsdien zorgt hij er elke zaterdag voor dat de molen draait of pompt.
“Dit is pure passie,” vertelt hij. “Met water pompen verdien je niets, maar het geeft enorm veel voldoening.” Zijn droom? Ooit wonen in een molen. Voorlopig is dat niet haalbaar, maar zijn inzet voor het behoud van dit erfgoed is onmiskenbaar.
Tijdens de Nationale Molendagen zal De Hoekmolen volop draaien en zijn bezoekers van harte welkom voor een rondleiding.
Toekomst in Vianen: herbouw van een historische molen Niet alleen het verleden krijgt aandacht, ook de toekomst van molens staat centraal. In Vianen wordt gewerkt aan een bijzonder project: de herbouw van een 17e-eeuwse wipkorenmolen, gebaseerd op originele tekeningen en bestekken uit 1691.
Volgens voorzitter Arti Enkelaar is de buitenkant van de onderbouw en aanbouw inmiddels gereed. De verwachting is dat ook de binnenkant eind dit jaar wordt voltooid. Tijdens de Nationale Molendagen is in de Lekpoort een expositie te bezoeken over dit project. Vrijwilligers geven daar uitleg over de geschiedenis en de voortgang van de bouw.
Tijdens de Nationale Molendagen is het mogelijk de bouwplaats zelf te bezoeken, waar geïnteresseerden met eigen ogen kunnen zien hoe de molen vorm krijgt.
De nieuwe molen wordt een replica van de wipkorenmolen die tot 1838 aan het einde van de Viaanse Molenstraat stond. Dankzij het bewaard gebleven bouwbestek uit 1691 kan de reconstructie zeer nauwkeurig worden uitgevoerd.
De verdere bouw verloopt in vier fases, die elk ongeveer twee jaar duren: fase 1 -De stelling en buitenzijde, fase 2 - Het eerste deel van de molen, fase 3 -Het bovenhuis en als laatste fase - Het wiekenkruis.
Voor elke fase is nieuwe subsidie nodig, en extra vrijwilligers blijven van harte welkom.
Bezoek en beleef De Nationale Molendagen bieden een mooie gelegenheid om zowel het verleden als de toekomst van Nederlandse molens te ontdekken. Of je nu geïnteresseerd bent in geschiedenis, techniek of gewoon wilt genieten van een bijzonder stukje erfgoed: een bezoek aan de molens in Vijfheerenlanden is zeker de moeite waard.
