CULEMBORG - Het aantal dagvlinders in Nederland is sinds 1992 met 56 procent afgenomen. Dit blijkt uit tellingen van de vlinderstichting van ruim 2500 vrijwilligers. In 2025 bereikten sommige soorten zelfs hun laagste stand ooit gemeten, waaronder de veenbesparelmoervlinder en de bruine eikenpage. Vlinderexpert Kars Veiling uit Culemborg vertelt aan SRC hoe dit komt.

"Vlinders zijn verwende krengen. Ze hebben heel veel verschillende dingen nodig in hun leefgebied. En je ziet gewoon, Nederland is heel erg vol. Ook hier in de Betuwe is het heel erg vol. Elk stukje wordt gebruikt", vertelt Veling. Door die drukte verdwijnt de vlinder. "Als er heel intensief gebruik van het land is, dan gaan ze er vandoor."

Tellen
Om de populatie aan vlinders bij te houden worden ze geteld. Er is volgens Veling een specifieke manier hoe dat gebeurd: "Er worden vaste routes uitgezet van een kilometer en die loop je rustig door. Alle vlinders die je daar ziet, die schrijf je op."

Volgens Veling zijn vlinders belangrijk voor de natuur. "Ze zitten er al miljoenen jaren. Dus ze horen thuis in die natuur. Dat vind ik eigenlijk al het belangrijkste", geeft Veling aan. "De vlinder is een belangrijke bestuiver en zortg voor voedsel voor vogels. Als je ziet hoeveel rupsen (voorgangers van de vlinder) er door vogels opgegeten worden, dan zouden al die vogels het ook moeilijk krijgen."

Veling geeft aan dat hij vrolijk wordt van vlinders. "Als ik dan vlinders zie, dan word ik er blij van. Ze hebben een fantastisch leuk gedrag. Dat zul je niet merken als je zomaar een vlindertje langs ziet fladderen. Maar als je er een beetje in verdiept, zoals ik doe, dan vind je het fantastisch", voegt Veling toe. "Ik zie dat het een mannetje is. Ik zie dat hij op zoek is naar een vrouwtje. Het gedrag van vlinders is heel erg boeiend."

Veelvoorkomende soorten 
Volgens Veling is de vlinder die je op dit moment het meest ziet in de regio het Oranje Tipje. "Die is ook heel herkenbaar. Een wit vlindertje met een prachtige oranje vleugelpunt", vertelt hij. "Rond Koningsdag is het prachtig mooi om oranje tipjes te hebben. Het leuke van dat vlindertje is ook dat hij alleen in het voorjaar vliegt. Misschien nog twee of drie weken en dan is hij verdwenen."

Toch is het Oranje Tipje niet de enige vlinder die veel voorkomt in de regio. "Een veel voorkomende vlinder is de Koolwitjes. Dat zijn vier soorten. Voor mensen is de Dagpauwoog misschien wel de meest bekende", legt Veling uit. "Die zit bijvoorbeeld in je tuin heerlijk op een vlinderstruik"

Veling vertelt dat je vlinders niet het hele jaar door ziet. "Zomer is echt de beste vlindertijd .Nu ook al, in het voorjaar. Het begint zo'n beetje vanaf februari. Dan zie je de eerste citroenvlinders vliegen, die mooie felle gele. Dat gaat door tot in november", gaat Veling verder. 

Vlinders helpen
Volgens Veling kunnen we meer doen voor de vlinders "Het is heel belangrijk om de vlinders te helpen. Het gaat niet goed met de vlinders. Er moet heel veel gebeuren in de landbouw en in onze woningbouw en dergelijke. Maar mensen kunnen zelf ook een heleboel doen."

Dat kan al door een aantal kleine aanpassingen. "Als zij in hun tuin zorgen voor goede planten waar vlinders van kunnen drinken. En nog mooier, planten waar die vlinders zich op kunnen voortplanten. Dan help je echt een handje", vertelt Veling. De vlinderexpert geeft gelijk een mooie tip. "Een plant die heel weinig mensen kennen, maar die fantastisch is, is de vuilboom of sparkenhout."

"Ik heb heel veel van die planten in de tuin. Toevallig vandaag had ik een oranje tipje die eitjes afzette bij mij in de tuin", voegt Veling toe. "Dat is het mooiste wat je kunt hebben. Niet alleen maar langskomen om te drinken, maar ze komen zich echt voortplanten in mijn tuin. En dat kan iedereen bereiken."