BEESD - Wie door Beesd loopt, ziet vooral rustige straten in een Betuws dorp. Maar achter namen als Pietje Baltusstraat, Dr. A. Kuyperweg en Burgemeester J.W. Hondelinkstraat schuilt een bijzondere geschiedenis.
Van eenvoudige vrouw tot inspiratiebron Pietje Baltus werd in 1830 geboren in Beesd als dochter van een molenaar. Ze groeide op in een arm gezin met elf kinderen en bleef haar hele leven in het dorp wonen.
In 1863 kwam de jonge dominee Abraham Kuyper naar Beesd. Hij was net afgestudeerd aan de Universiteit Leiden en sterk beïnvloed door moderne, vrijzinnige ideeën over het geloof.
Baltus dacht daar heel anders over. Zij geloofde juist sterk in persoonlijke bekering en innerlijke geloofsbeleving. Volgens latere verhalen vond ze de preken van Kuyper te oppervlakkig en sprak ze hem daar rechtstreeks op aan.
Die gesprekken maakten diepe indruk. Kuyper verdiepte zich opnieuw in het werk van Johannes Calvijn en veranderde later van koers. Hij groeide uit tot leider van de orthodox-protestantse stroming in Nederland, richtte de Anti-Revolutionaire Partij op, stichtte de Vrije Universiteit Amsterdam en werd minister-president.
Met de Pietje Baltusstraat en de Dr. A. Kuyperweg herinnert Beesd nog altijd aan die bijzondere ontmoeting.
De moord De Burgemeester J.W. Hondelinkstraat verwijst naar een veel donkerder hoofdstuk uit de dorpsgeschiedenis.
In 1919, kort na de Eerste Wereldoorlog, was voedsel schaars en waren broodbonnen van levensbelang. De 22-jarige Simon Lorsé uit Utrecht vroeg in het raadhuis van Beesd om broodbonnen, maar kreeg die niet. Voor hij vertrok, maakte hij ongemerkt een raamslot onklaar.
Die nacht keerde hij terug met twee medeplichtigen. Via een ladder en een plank over de sloot drongen ze het raadhuis binnen. Wat ze niet verwachtten: burgemeester Jan Willem Hondelink woonde daar ook, samen met zijn zus.
Toen Hondelink geluid hoorde en ging kijken, stond hij plots oog in oog met de inbrekers. Lorsé trok een vuurwapen en schoot. De burgemeester overleed ter plekke, slechts 31 jaar oud.
De dood van Hondelink maakte diepe indruk op Beesd. De burgemeester stond bekend als geliefd bestuurder. Vier dagen later werd hij onder grote belangstelling begraven in het dorp.
Twee daders werden later opgepakt en veroordeeld. De derde vluchtte naar Duitsland en verdween spoorloos.
Opvallend genoeg geldt Hondelink nog altijd als de enige Nederlandse burgemeester die in vredestijd door geweld om het leven kwam tijdens een ambtsperiode.
Straatnamen met een verhaal De straatnamen van Beesd zijn daarmee meer dan alleen namen op een bord. Ze herinneren aan verhalen over geloof, invloed en een moordzaak die diepe indruk maakte op het dorp.
Wie vandaag door Beesd loopt, loopt ongemerkt langs een stukje Nederlandse geschiedenis.
