TIEL - Voor Anton van der Velde loopt er een duidelijke rode draad door zijn leven: kennis opdoen en die vervolgens delen met anderen. Eerst als onderwijzer, later als docent, schooldirecteur en uiteindelijk als natuurgids en vrijwillig boswachter. Ook na zijn pensionering bleef hij actief, gedreven door een nieuwsgierigheid die al in zijn jeugd zichtbaar was.
 
Van der Velde groeide op in Apeldoorn, in een arbeidersgezin met een sociaal-democratische achtergrond. Zijn vader was een overtuigd aanhanger van de SDAP en geheelonthouder. Zelf wist Anton als scholier nog niet precies welke richting hij op wilde. Na de middelbare school koos hij voor de kweekschool, aanvankelijk vooral omdat die opleiding verschillende mogelijkheden openliet.
 
“Ik wist niet wat ik moest”, vertelt hij daar eerlijk over. Toch bleek het onderwijs goed bij hem te passen. Na zijn opleiding en militaire dienst begon hij als onderwijzer in Culemborg.
 
Studeren naast een volle baan
Zijn belangstelling voor de wereld om hem heen bracht hem uiteindelijk naar de geografie. Terwijl hij fulltime werkte in het basisonderwijs, volgde hij in deeltijd een studie aardrijkskunde in Tilburg. Dat betekende jarenlang werken overdag en studeren in de avonduren en weekenden.
Die periode vergde discipline. Elke zaterdag zat hij in de collegebanken, terwijl vakanties vaak werden benut om verder te studeren. Uiteindelijk behaalde hij zijn eerstegraads bevoegdheid en maakte de overstap naar het voortgezet onderwijs. Zijn voorkeur ging vooral uit naar de fysische geografie: het ontstaan van landschappen, natuurontwikkeling en de invloed van water en bodem op het landschap. Thema's die later opnieuw een belangrijke rol zouden spelen.
 
Van docent naar schoolleider
Na negen jaar in het basisonderwijs werkte Van der Velde negentien jaar als docent aardrijkskunde op een lyceum in Utrecht. Daarnaast raakte hij betrokken via een pedagogisch studiecentrum. Hij bezocht scholen door het hele land om mee te denken over nieuwe onderwijsvormen.
 
In 1999 volgde een nieuwe stap. Hij werd directeur van een brede scholengemeenschap in Leerdam, waar hij leiding gaf aan de havo- en vwo-afdeling. Het onderwijs bleef altijd zijn passie. “Met veel plezier altijd”, zegt hij over zijn loopbaan. Toch kwam in 2011 het moment van afscheid en ging hij met pensioen.
 
Een tweede carrière in de natuur
Van een zwart gat was nauwelijks sprake. Tijdens een vakantie ontdekte Van der Velde een opleiding tot natuurgids van IVN Natuureducatie. Voor iemand die zichzelf omschrijft als een echte buitenmens bleek dat een schot in de roos. Gedurende bijna twee jaar verdiepte hij zich in natuurontwikkeling, planten, dieren en landschapsgeschiedenis. Een belangrijk onderdeel van de opleiding was het volgen van een eigen natuurgebied. Zijn keuze viel op de Assewetering, een klein natuurgebied tussen Culemborg en Geldermalsen.
 
Daarna volgden nieuwe activiteiten. Hij werd actief binnen het Instituut voor Natuureducatie en Duurzaamheid (IVN),ontwikkelde excursies en werkte als vrijwillig boswachter voor Geldersch Landschap & Kasteelen. Het werkgebied strekte zich uit van de uiterwaarden bij Zaltbommel tot natuurgebieden rond Nijmegen.
 
Zorg voor het landschap
Ook bij het Stroomhuis in Neerijnen speelde Van der Velde jarenlang een belangrijke rol als bestuurslid en waarnemend voorzitter. Het voormalige elektriciteitsstation groeide uit tot een centrum voor natuur, cultuur en kunst.
 
Wanneer hij naar de toekomst kijkt, maakt hij zich vooral sterk voor meer biodiversiteit en een afwisselender landschap. Hij ziet kansen in kleinschaligere landbouw en de zogenoemde groen-blauwe dooradering van het landschap, waarbij natuurstroken, bloemenlinten en watergangen met elkaar worden verbonden. "Die diversiteit moet veel groter worden", zegt hij.
 
Het typeert Anton van der Velde: een man die zijn leven lang bleef leren, maar vooral bleef kijken. Naar mensen in het onderwijs, en later naar de natuur die volgens hem alle aandacht verdient.