TIEL - Aan de rand van Tiel is een bijzonder woonproject gebouwd en onlangs in gebruik genomen: zes zogenoemde prikkelarme woonunits voor mensen die vanwege psychische kwetsbaarheden of complexe persoonlijke omstandigheden moeite hebben om zelfstandig te wonen in een reguliere woonomgeving. Het project, ontwikkeld door Kleurrijk Wonen in samenwerking met de gemeente Tiel en zorgpartners, moet bewoners een rustige plek bieden waar zij meer stabiliteit kunnen opbouwen.
De komst van het project riep tegelijkertijd vragen op bij omwonenden. Tijdens informatiebijeenkomsten en gesprekken zijn zorgen geuit over onder meer verkeer, mogelijke overlast en de aard van de doelgroep die er komt wonen.
Wat betekent prikkelarm wonen? Volgens Jantine van Rinsum, projectmanager nieuwbouw bij Kleurrijk Wonen, draait prikkelarm wonen vooral om rust, overzicht en zo min mogelijk onverwachte prikkels. De bewoners die in aanmerking komen voor een woonunit hebben vaak een lange voorgeschiedenis waarin wonen in een drukke woonwijk of appartementencomplex niet succesvol bleek.
De woningen zijn daarom bewust ruim opgezet en staan op afstand van elkaar, omgeven door groen. Iedere bewoner beschikt over een zelfstandige woning zonder gedeelde gangen, portieken of gemeenschappelijke woonruimten. Het verschil met een rijtjeswoning of flatgebouw is volgens de betrokken partijen aanzienlijk. Waar bewoners in een reguliere woonomgeving voortdurend worden geconfronteerd met geluiden, bewegingen en sociale contacten, biedt deze woonvorm meer controle over de eigen leefomgeving en minder sociale druk.
Waarom precies zes woonunits? Het aantal van zes woonunits is niet toevallig gekozen. In vergelijkbare projecten elders in Nederland bestaat een locatie vaak uit zes tot acht woningen. Volgens de initiatiefnemers biedt een kleinere locatie onvoldoende mogelijkheden voor begeleiding op locatie. Tegelijkertijd zou een groter aantal woningen kunnen leiden tot meer onderlinge prikkels.
Met zes woonunits wordt gezocht naar een balans tussen voldoende begeleiding, rust en leefbaarheid. Naast deze woningen is er ook een aparte begeleidersunit op het terrein.
Begeleiding aanwezig, maar geen instelling Hoewel het project een woonvoorziening is voor mensen met een ondersteuningsvraag, benadrukken de betrokken organisaties dat het geen zorginstelling is. Bewoners wonen zelfstandig en beschikken over een eigen woning. Wel is er dagelijks gedurende een aantal uren begeleiding aanwezig. Deze ondersteuning helpt bewoners bij het zelfstandig wonen en het behouden van structuur in hun dagelijks leven.
Zorgen uit de buurt serieus genomen Omdat het concept nieuw is voor Tiel en omgeving, leven er vragen onder omwonenden. Die zorgen hebben onder meer betrekking op verkeersbewegingen, geluidsoverlast en de invloed van het project op de leefbaarheid van de buurt.
Volgens de initiatiefnemers is bij de ontwikkeling rekening gehouden met deze omwonenden. Zo is er een buurtbeheerplan opgesteld door de gemeente Tiel. Ook wordt een buurtbeheeroverleg ingericht waarin betrokken partijen ontwikkelingen kunnen bespreken en eventuele knelpunten kunnen signaleren. Wat betreft verkeer word er weinig overlast verwacht. De weg langs het terrein ligt hoger dan de locatie van de woonunits, waardoor verkeersgeluid volgens hen beperkt hoorbaar zal zijn op het terrein zelf en er is een houtwal om het terrein gelegd.
Meer dan alleen woningbouwontwikkeling Voor Kleurrijk Wonen gaat dit project verder dan het realiseren van woningen. De corporatie ziet het als onderdeel van haar maatschappelijke taak om kwetsbare doelgroepen passende huisvesting te bieden, laat Van Rinsum weten.
De betrokken partijen verwachten dat het project vooral maatschappelijke winst oplevert: meer stabiliteit voor bewoners, minder druk op reguliere woonwijken en lagere maatschappelijke kosten op de lange termijn.
Mogelijk voorbeeld voor andere gemeenten Op dit moment is Kleurrijk Wonen ook betrokken bij een vergelijkbaar project in de gemeente West Betuwe. Andere projecten volgens hetzelfde concept zijn vooralsnog niet gepland. Sinds gemeenten verantwoordelijk zijn voor de huisvesting van hun eigen inwoners, groeit de behoefte aan passende woonoplossingen voor mensen die niet zelfstandig kunnen functioneren binnen een reguliere woonomgeving.
Wanneer is het project geslaagd? "De maatstaf voor succes ligt in het feit dat bewoners de rust en ondersteuning vinden die zij nodig hebben om stabiel te kunnen wonen zonder dat de omgeving overlast ervaart", aldus Kleurrijk Wonen. Als beide doelen worden bereikt, kan het project volgens hen uitgroeien tot een voorbeeld van hoe wonen, begeleiding en leefbaarheid hand in hand kunnen gaan.
