TIEL - In Ziekenhuis Rivierenland in Tiel staat sinds deze week de foto-expositie ‘Leven tot het laatst’. De tentoonstelling laat persoonlijke verhalen zien van mensen in de laatste fase van hun leven en moet het gesprek over wensen, keuzes en zorg rond het levenseinde toegankelijker maken.
De expositie sluit aan bij het thema proactieve zorgplanning. Daarbij gaan zorgverleners eerder in gesprek met patiënten over wat voor hen belangrijk is als zij ernstig ziek zijn en niet meer kunnen genezen.
Iedereen een andere wens Volgens internist ouderengeneeskunde Ramon Dekker is dat belangrijk om zorg beter af te stemmen op de persoon achter de patiënt. "Wij willen weten wie iemand is, wat iemand belangrijk vindt en welke keuzes daarbij passen", vertelt hij.
Volgens hem heeft elke patiënt een andere wens in de palliatieve zorg. "De ene patiënt kiest ervoor om behandelingen voort te zetten om zo lang mogelijk te leven, terwijl een ander juist liever thuis wil blijven en geen zware behandelingen meer wil ondergaan. Daar moet ruimte voor zijn."
Moeilijke gesprekken Volgens Dekker vinden zowel zorgverleners als patiënten het soms lastig om gesprekken over het levenseinde te beginnen. Toch merkt hij dat veel mensen het juist waarderen als er op een respectvolle manier over wordt gesproken.
"Als zorgverlener sta je vaak in de stand van behandelen en helpen. Maar het is ook belangrijk om stil te staan bij wat iemand zelf wil. Dat vraagt soms om moeilijke gesprekken, maar het levert vaak veel duidelijkheid op”, vertelt hij.
Ook oncologie- en geriatrieverpleegkundige Natascha Janssen ziet dagelijks hoe waardevol die gesprekken kunnen zijn. "Het zijn geen gemakkelijke gesprekken, voor zorgverleners niet en voor patiënten en hun naasten ook niet. Maar ze zijn wel ontzettend belangrijk. Je kunt de toekomst niet veranderen, maar je kunt wel proberen die periode zo mooi mogelijk te maken."
Taboe doorbreken Huisarts Steven van Os, die gespecialiseerd is in palliatieve zorg, hoopt dat de tentoonstelling helpt om het onderwerp bespreekbaarder te maken. "Praten over de dood en het levenseinde is vaak confronterend. Door het taboe te doorbreken wordt het makkelijker om tijdig met elkaar in gesprek te gaan. Dat helpt mensen om keuzes te maken die passen bij hun leven en voorkomt soms ook crisissituaties."
Van Os benadrukt dat palliatieve zorg niet alleen gaat over de laatste dagen van iemands leven. "Zodra iemand een ziekte heeft waaraan hij of zij kan overlijden, is het belangrijk om na te denken over wensen en grenzen. Dat gesprek hoeft niet pas helemaal aan het einde plaats te vinden."
Samenwerking in de regio Ziekenhuis Rivierenland werkt voor proactieve zorgplanning samen met huisartsen, specialisten ouderengeneeskunde en andere zorgorganisaties in de regio. Het doel is dat informatie over wensen en behandelkeuzes beter wordt gedeeld tussen zorgverleners.
“Daardoor hoeven patiënten hun verhaal niet telkens opnieuw te vertellen”, legt Dekker uit. Daarnaast kunnen zorgverleners zo in verschillende situaties beter aansluiten bij wat iemand belangrijk vindt.
Verhalen uit de praktijk De expositie bestaat uit persoonlijke verhalen van patiënten en hun naasten. Volgens de betrokken zorgverleners laten de foto's zien dat er niet één manier is om met de laatste levensfase om te gaan.
"Uiteindelijk hopen we dat het normaal wordt om hierover te praten", zegt Dekker. "Want iedereen krijgt er vroeg of laat mee te maken. Hoe eerder je weet wat iemand belangrijk vindt, hoe beter je de zorg daarop kunt afstemmen."
De tentoonstelling Leven tot het laatst is de komende weken te zien in de centrale hal van Ziekenhuis Rivierenland in Tiel. Iedere werkdag is tussen 12.00 en 13.00 uur een zorgverlener aanwezig om bezoekers meer uitleg te geven en vragen te beantwoorden. De expositie staat er zo’n drie weken.
