OPHEMERT - Met schepnetten, waadpakken en een groep betrokken inwoners uit Ophemert en Varik probeerde Dick van Bekkum woensdag vissen te redden uit de drooggevallen uiterwaarden tussen de twee dorpen. Er werden meerdere vissen gered, maar veel dieren zitten nog altijd vast. “Ik heb het zoals nu nog nooit meegemaakt”, vertelt de coördinator.
Toen Van Bekkum een aantal dagen geleden door de uiterwaarden liep, leek het wel een slagveld. “We kwamen als eerste bij een plek waar normaal altijd wel een laagje water ligt. Maar nu was dat stukje volledig uitgedroogd. Wij schrokken enorm. Er lagen alleen maar dode vissen”, aldus Van Bekkum.
Reddingsactie “Toen zijn we een stukje verder gelopen, daar was nog wel water. Er lagen veel vissen in het water waarvan we dachten dat ze dood waren. Maar dat was niet zo”, legt Van Bekkum uit. Uiteindelijk heeft hij samen met een Kees Lacet en Danny Hekman een actie opgezet. “Iedereen die kon helpen kwam gister met schepnetten.”
De geredde vissen werden uitgezet in een nabijgelegen zandput die volgens de vrijwilligers voldoende diep is om de droge periode te overleven. Zodra de rivier weer stijgt, kunnen ze mogelijk opnieuw de uiterwaarden bereiken.
Ontstaan van het probleem De problemen ontstonden toen het water na de laatste hoogwaterperiode dit voorjaar snel uit de uiterwaarden verdween. Al in april zagen vrijwilligers dat vissen vast kwamen te zitten in kleine plassen en slootjes. Toen werden enkele dieren gered, maar de situatie is de afgelopen dagen door de droogte sterk verslechterd.
Volgens Van Bekkum trekken vissen bij hoogwater graag de uiterwaarden in, omdat het water daar warmer en rustiger is dan in de rivier. "Normaal kunnen ze op tijd terug naar de Waal als het water zakt. Maar nu ging dat zo snel dat veel vissen zijn achtergebleven. Ze konden simpelweg niet meer weg."
Wat is een uiterwaarde? Uiterwaarden zijn de laaggelegen gronden langs een rivier, gelegen tussen de rivierbedding en de hoge winterdijken. Hun primaire functie is het opvangen en afvoeren van overtollig rivierwater bij hoge waterstanden. Het water van deze uiterwaarde komt van de Waal.
Negen karpers gered Bij de actie van afgelopen woensdag werden negen karpers gered. “Veel brasems waren al dood”, aldus Van Bekkum. Maar in de desbetreffende plas zwemmen nog veel meer vissen die gered kunnen worden. “Gister zwommen de vissen vaak nog onder het slib door als we ze wilden vangen. We maakten alleen maar ons materiaal kapot. We gaan het dus anders aanpakken.”
Vanavond volgt er dan ook een nieuwe reddingsactie. Dit keer met een groot afsleepnet waarmee de vissen makkelijker naar de kant kunnen worden gedreven. "We hopen er zoveel mogelijk te redden. Allemaal zal waarschijnlijk niet lukken, omdat het water troebel is."
Zwaar werk De reddingsactie is zwaar werk. Vrijwilligers lopen door diepe modder en water waarin ook blauwalg voorkomt. Zelf kocht hij speciaal een waadpak om direct contact met het water zoveel mogelijk te voorkomen.
Voor de vrijwilligers is de reddingsactie meer dan alleen het verplaatsen van vissen. Van Bekkum en de anderen zijn fanatieke sportvissers en voelen zich verantwoordelijk voor de dieren. "Wij vangen die vissen, behandelen ze netjes, maken een foto en zetten ze daarna weer terug. Dan doet het pijn om zulke mooie vissen hier te zien sterven. Sommige karpers wegen ruim tien kilo. Dan denk je niet: het is maar een vis. We willen die beesten gewoon redden."
Uiterwaarden blijven onder toezicht De vrijwilligers blijven de komende dagen controleren of er nog vissen in de uiterwaarden vastzitten. Van Bekkum verwacht dat de situatie snel verder kan verslechteren als het warme weer aanhoudt. "Als het nog een week zo doorgaat, verdampt het water razendsnel. Daarom blijven we kijken of we nog vissen kunnen redden”, sluit Van Bekkum af.