Hoofdpijn in Vijfheerenlanden: houd je de regie in het winddossier of niet?
Woensdag 23 september 2026 | Gerd Jansen
Ter illustratie.
VIJFHEERENLANDEN - De discussie over de opwek van extra windenergie in de gemeente Vijfheerenlanden blijkt een taaie te zijn. De gemeente voldoet aan haar eigen opgave, maar vanuit de provincie Utrecht is er een extra eis op tafel gelegd.
Het zorgt voor de nodige hoofdpijn in de politiek, zo bleek tijdens de commissievergadering voorafgaand aan de raadsvergadering van komende donderdagavond. In de provincie Utrecht moet in totaal 1,8 TWh (terawattuur) worden opgewekt, waarbij er in de gemeente Vijfheerenlanden minimaal 80 GWh (gigawattuur) extra moet worden opgewekt.
Politieke discussie Dat staat allemaal in de Samenwerkingsagenda Vijfheerenlanden-Provincie Utrecht en de Bestuursovereenkomst Wind Vijfheerenlanden-Provincie Utrecht, die momenteel op tafel ligt. De politieke partijen en wethouder Joop van Montfoort spraken er bijna anderhalf uur over tijdens de commissievergadering, waarbij de wethouder de nodige vragen weg probeerde te nemen bij de commissieleden.
Dat lukte deels, maar het ging vooral over de vraag of de gemeente met deze overeenkomst de regie in eigen hand houdt, ook al legt Vijfheerenlanden een aantal afspraken vast met de provincie. Het gaat onder meer over de planning en de eerder genoemde doelstelling. Wethouder Van Montfoort is er in ieder geval van overtuigd, zo zei hij tegen de commissieleden.
'Hele andere spelregels' "Als we dit niet vaststellen, en de provincie neemt het bevoegd gezag over, dan gaan er hele andere spelregels gelden. De provincie heeft een eigen plan-milieueffectrapportage, met hun eigen regels en voorwaarden. Die zijn een stuk beroerder dan dat wij ze hebben. De afstanden zijn veel korter en de zoekgebieden (van windmolens) zijn bij de provincie groter. Dat is bij ons allemaal goed geregeld", aldus de wethouder.
Als de gemeenteraad van Vijfheerenlanden namelijk niet instemt met de samenwerkingsagenda, dan is het waarschijnlijk dat de provincie zelf een windproject in de gemeente gaat vergunnen. "De provincie zit te drukken om die 1,8 TWh te halen in de provincie Utrecht. Dat is een afspraak die we hebben gemaakt en daar zijn we onderdeel van."
Veel vragen Toch waren er bij de partijen nog veel vraagtekens over de participatie rond het proces, de plotselinge snelheid van het nemen van een besluit en hoe haalbaar de doelen zijn, zeker omdat nog lang niet alle onderzoeken zijn afgerond. Daardoor is er ook onzekerheid of de beoogde doelstelling van minimaal 80 GWh überhaupt kan worden gehaald in Vijfheerenlanden.
Een aantal partijen gaf tijdens de commissievergadering aan dat ze waarschijnlijk in zullen stemmen met het voorstel om zo toch de regie te houden. Het werd echter ook duidelijk dat nog niet iedereen is overtuigd, omdat de provincie bij onvoldoende inzet van de gemeente alsnog zelf kan besluiten om een windproject te vergunnen.
Raadsvergadering volgt snel Bovendien werden er een aantal amendementen aangekondigd, waarmee het voorstel nog gewijzigd kan worden. Het zal hoe dan ook een heet hangijzer worden tijdens de raadsvergadering van donderdag 24 september.