LIENDEN - Jacco Honders woont naast het afvoerputje van Lienden op de kruising Brinkstraat Groenestraat. Het laagste kruispunt van het Betuwse dorp heeft al jaren te kampen met wateroverlast. Bij piekbuien staat het regelmatig blank, schrijft Omroep Gelderland. Vocht in de grond vreet inmiddels zo erg aan zijn huis dat Jacco welgeteld zes pvc-vloeren heeft versleten. "Ze gaan allemaal stuk en ik mag zelf voor de kosten opdraaien. Het is inmiddels zo vaak gebeurd dat de verzekering mijn waterschade niet meer dekt."

De Liendenaar is boos. "Op mezelf dat ik het huis negen jaar geleden überhaupt heb gekocht, maar ik ben ook boos op de gemeente Buren. Ze lossen de wateroverlast niet op."

Toch heeft de gemeente sinds 2022 bijna 1 miljoen euro uitgegeven aan potentiële oplossingen. Zo hebben Jacco en een paar andere buren bij hun oprit zogenoemde 'automatische waterkeringen' gekregen. Die gaan via sensoren als een soort dijkje omhoog wanneer het regent, om te voorkomen dat water van de straat naar de huizen stroomt.

In het midden van de Brinkstraat is een brede roostergoot aangelegd waarmee regenwater bij normale regenbuien wordt afgevoerd naar het riool. Maar bij piekbuien kunnen de goot en het riool het vele water niet aan en overstroomt de straat alsnog.

'Illegale' waterberging
Als noodmaatregel legde de gemeente in de zomer van 2024 in samenspraak met Waterschap Rivierenland een tijdelijke waterberging aan. Op een paar honderd meter van de beruchte kruising stroomt overvloedig hemel- en afvalwater uit het riool via ondergrondse afvoerbuizen in het bassin. Maar twee jaar later blijkt een deel van deze oplossing illegaal.

Want onlangs legde het waterschap de gemeente een last onder dwangsom op van 5000 euro. Drie buizen die vervuild water vanuit het bassin naar een sloot loosden, zijn in strijd met de regels van het waterschap. Vervuild water mag namelijk niet zonder vergunning worden geloosd op bijvoorbeeld een sloot.

De gemeente heeft de buizen vrijwel direct weggehaald, maar geeft wel aan dat zij teleurgesteld is. "Voorafgaand aan de aanleg van deze buizen was met het waterschap afgestemd dat er met de aanleg van de gehele tijdelijke waterberging sprake was van een vergunningsvrije situatie. Als gemeente hadden we het op prijs gesteld als eerst was gevraagd de voorzieningen te verwijderen of de situatie te legaliseren voordat er een last onder dwangsom wordt opgelegd."

'Tijdelijk duurde te lang'
Volgens het waterschap duurde de tijdelijke oplossing te lang. "Het ging hier om een tijdelijke oplossing en er was destijds perspectief op een vergunbare situatie, oftewel ‘zicht op legalisering’. Twee jaar geleden was er voor ons als waterschap geen aanleiding om handhavend op te treden."

Op de plek van de waterberging wil de gemeente binnen een aantal jaar een nieuwe woonwijk met zo'n negentig huizen laten verrijzen. De gemeenteraad gaf daar dit voorjaar groen licht voor. Het overtollige rioolwater dat nu in de tijdelijke waterberging stroomt, stroomt straks volgens de plannen in een bergingsvijver tussen de nieuwbouwhuizen.

Bewoonster Reini de Greef uit de Groenestraat vindt het maar niks dat overvloedig rioolwater in een woonwijk met kinderen stroomt. "Dat is smerig en ongezond! In de zomer zijn ze ook in dat water aan het spelen met opblaasbootjes. Maar als het aan de gemeente ligt, doen ze dat wel tussen de poepbacterie uit het riool. De gemeente heeft juist een zorgplicht voor de gezondheid van de mensen in de woonwijk."

In een reactie laat de gemeente weten dat de bergingsvijver in de nieuwe woonwijk niet wordt ingericht als zwem- of speelwater. "In oppervlaktewater kunnen verschillende bacteriën voorkomen doordat verschillende dieren hierin leven. De gemeente adviseert daarom om alleen te zwemmen of recreatief contact met water te hebben op officieel aangewezen zwemlocaties. Ook is het water dat vanaf de weg naar de waterberging stroomt voornamelijk hemelwater."

Omwonenden nu extra bezorgd
Omdat het nog wel een aantal jaar kan duren voordat er überhaupt een woonwijk staat, vrezen omwonenden dat de waterproblemen verergeren op de kruising Brinkstraat Groenestraat. "De waterberging is nu een soort zwembad geworden en door de hoge grondwaterstand kan het water moeilijk wegzakken. Met alle herfstbuien op komst zal de aanvoerbuis verstopt raken", aldus Riana Albers.

Jacco ziet de bui al hangen en trekt binnenkort flink de portemonnee. "Er komt een hele nieuwe betonvloer in te liggen die ik flink zal isoleren. Met een nieuwe pvc-vloer erbij ben ik zo weer 25.000 euro verder. Ik zal wel moeten, want anders kan ik dit huis nooit meer verkopen."

Gemeente is tevreden
De gemeente Buren laat weten dat het tevreden is met de huidige maatregelen rondom de beruchte kruising. "Deze hebben ervoor gezorgd dat de tuinen van omwonenden bij de recente piekbuien niet zijn volgelopen. Het functioneren van de waterberging betekent daarom niet dat er bij extreme neerslag geen water op straat kan staan. Bij extreme neerslag kan de weg tijdelijk onderdeel zijn van de waterberging"

"We onderzoeken momenteel de oorzaak van de water- en riooloverlast én welke maatregelen nog extra mogelijk zijn. Daarbij wordt onder meer gekeken naar een mogelijk ontluchtingsprobleem tussen de huisaansluiting en het gemeentelijke riool."

Omwonenden laten aan Omroep Gelderland weten dat tuinen weldegelijk blank zijn komen te staan bij piekbuien. "Alles wat op je eigen erf valt kan door de automatische waterkeringen ook niet naar de straat stromen. En dus moeten we het met waterpompen alsnog wegsluizen naar de straat."